Hoe start ik met vaste voeding bij mijn baby met koemelkallergie?

Starten met vaste voeding is voor iedere ouder een speciaal moment. Maar wanneer je baby een koemelkallergie heeft, kan het extra spannend aanvoelen. Je hebt misschien net wat rust gevonden nu je zelf op dieet bent tijdens de borstvoeding of nu je een andere flesvoeding gebruikt. Of misschien ben je nog altijd een beetje zoekende. En dan is de volgende stap al daar: Vaste voeding. Wat ga je geven? Wanneer start je best? Waar moet je op letten? Zijn er “veilige” eerste keuzes?

Wanneer start je?

De wereldgezondheidsorganisatie (WHO) raadt aan om met vaste voeding te starten rond 6 maanden. Tot die tijd voorziet melk in alle voedingsstoffen die een baby nodig heeft. Je hoeft niet exact op de dag dat je baby 6 maanden wordt te starten, maar wanneer je baby zelf klaar is voor vaste voeding. Hoe je weet of hij er klaar voor is? Als hij volgende dingen allemaal kan:

  • Stevig recht zitten op schoot of in een eetstoel. Het belangrijkste is dat je baby mooi recht zit en niet onderuit zakt.
  • Interesse in voeding.
  • Grijpen naar voeding.
  • Eten niet naar buiten duwen met de tong.

Sommige baby’s zijn wat sneller en kunnen dit allemaal al wanneer ze 5,5 maanden zijn. Bij andere baby’s is dit pas het geval rond 7 maanden. Net als bij leren stappen heeft ieder kind zijn eigen tempo om nieuwe dingen te leren. Dat geldt ook voor vaste voeding.

Over starten met vaste voeding op 4, 5 of 6 maanden valt heel veel te schrijven, te veel voor één blog. Een heel interessant boekje met de samenvatting van wetenschappelijk onderzoek over vaste voeding is “Why starting solids matters” van Prof. Amy Brown.

Geen producten met koemelkeiwitten

Het is misschien een open deur die ik in trap, maar je geeft je baby natuurlijk geen producten met koemelk wanneer hij een koemelkallergie heeft. Ik krijg heel vaak de vraag welke koeken dan in de fruitpap mogen. Het meest voor de hand liggende antwoord is “geen”. Het is een oeroude Vlaamse gewoonte om koek onder fruitpap te doen, maar dit wordt niet meer aangeraden, ook niet door Kind & Gezin . Koeken zitten boordevol suiker en dat heeft een baby niet nodig. Koekjesmeel komt op hetzelfde neer, dat zijn gewoon vermalen koeken. Een fruitpap is stevig genoeg als je er een banaan aan toevoegt en sinaasappelsap achterwege laat. Sommige fruitsoorten zijn natuurlijk sappiger dan andere. Als je dan toch iets wil toevoegen, kunnen dat bijvoorbeeld ongezoete rijst- of graanvlokken (bvb van Olvarit) zijn. Wil je toch absoluut een koekje toevoegen, dan is bijvoorbeeld de rode betterfood prima. Deze is melkvrij. Op de ingrediëntenlijst staat dat het sporen van melk kan bevatten, maar dat is een melding die je mag negeren. Ik schreef deze blog over het lezen van etiketten, en wat te doen met “sporen van”.

Begin met laag-risico voedingsmiddelen

In het begin is vaste voeding enkel bijvoeding. Tot 1 jaar blijft melk de belangrijkste voeding voor een baby. Je baby hoeft dus nog niet meteen een hele maaltijd op te peuzelen, maar mag vooral eens wennen aan iets anders dan melk. Dat kan met kleine beetjes pap, of met stukjes volgens de Rapley-methode.

Voor de allereerste ervaringen met vaste voeding kies je liefst voor een voedingsmiddel waar je baby zeker niet op gaat reageren. Het zou jammer zijn als zijn eerste ervaring met vaste voeding een onaangename ervaring is. Geef een nieuw voedingsmiddel altijd vroeg op de dag en liefst thuis. Als er een allergische reactie zou komen, is je baby bij jou en volgt er geen lange nacht vlak na de maaltijd. Bij allergische baby’s geef je best een paar dagen (3 à 4) na elkaar hetzelfde voedingsmiddel om zeker te zijn dat hij er niet op reageert. Een vertraagde reactie kan namelijk na 3 dagen nog optreden. Als je 3-4 dagen na elkaar hetzelfde voedingsmiddel geeft, weet je zeker wat de boosdoener is geweest als er een reactie zou komen. Als een voedingsmiddel na 3 dagen goed verdragen is, kan je het verder blijven aanbieden met een gerust hart.

Soms zie je rode plekken rond de mond van een baby. Dit hoeft niet noodzakelijk een allergische reactie te zijn. De gevoelige huid kan geïrriteerd zijn door contact met zuurdere voedingsmiddelen, zoals tomaten, citrusvruchten, bessen of aardbeien. Dit is geen allergische reactie, je mag deze voedingsmiddelen gerust nog geven.

 

Wat zijn laag-risico voedingsmiddelen?

In theorie kan elk voedingsmiddel een allergische reactie geven. Maar er zijn er die meer allergeen zijn dan andere. De meest voorkomende boosdoeners bij een snelle allergische reactie zijn:

  • Koemelk
  • ei
  • pinda
  • noten
  • vis
  • schaaldieren
  • soja
  • mosterd
  • lupine
  • tarwe
  • sulfiet
  • selder
  • sesam
  • weekdieren

Dit zijn ook de 14 allergenen die duidelijk op een etiket moeten vermeld worden.

De helft van de baby’s met een koemelkallergie hebben echter geen snelle, maar een vertraagde koemelkallergie. Gelukkig hebben de meeste van deze baby’s enkel een vertraagde allergie aan koemelk en geen andere voedingsmiddelen. De hoog-risico producten voor een vertraagde allergie zijn anders dan bij een snelle allergie. Hieronder zie je een tabel met verschillende voedingsmiddelen, opgedeeld naar hoog, matig en laag risico op FPIES. FPIES staat voor Food Protein Induced Enterocolitis Syndrome, de best bestudeerde vorm van vertraagde allergieën bij baby’s.

 

Als we de voedingsmiddelen met een laag risico op zowel een snelle als een vertraagde allergie combineren, komen we tot een hele lijst van voedingsmiddelen die je als algemeen laag-risico kan beschouwen.

 

Je kan bijvoorbeeld al beginnen met de volgende voedingsmiddelen één voor één aan te bieden:

  • Broccoli, bloemkool, pastinaak, pompoen
  • Watermeloen, perzik, pruim
  • Lam
  • Quinoa, boekweit

 

Wat dan met hoog-risico producten?

Vroeger werd gezegd dat je producten met een hoog risico op een allergische reactie best zo lang mogelijk uitstelt. Maar door wetenschappelijk onderzoek zijn we er achter gekomen dat dit net averechts werkt: Je biedt allergene voedingsmiddelen best aan vóór 1 jaar om de kans op een allergie te verkleinen. Maar het is niet nodig om op 4 maanden al pindakaas en consoorten te geven om een allergie te voorkomen (zie deze blog). Uiteraard geef je geen voedingsmiddelen waar je baby een gekende allergie aan heeft, zoals koemelk bij een koemelkallergie. Pinda’s,noten en sesam geef je niet in hun onbewerkte vorm, maar in een smeerbare pasta omwille van het risico op verslikken.

Heeft je baby veel last van eczeem en/of maak je je zorgen over allergische reacties, bespreek de introductie van deze voedingsmiddelen dan zeker eerst met je kinderarts. Hij/zij kan het beste inschatten of je met een gerust hart alle voedingsmiddelen kan introduceren, en zal eventueel testen doen als dat nodig is.

 

Meten is weten

Het is handig om een goed dagboek bij te houden van je vaste voedingsavontuur. Achteraf is het vaak moeilijk om je te herinneren wat je juist gegeven hebt aan je baby, en welke klachten wanneer zijn gekomen. Schrijf zeker volgende dingen op: Welke voeding heb je wanneer gegeven, stoelgangpatroon, slaapgedrag en huilen, huiduitslag, … Het is normaal dat de stoelgang verandert wanneer je vaste voeding begint te geven. De kleur kan afhangen van wat je gegeven hebt (wortels geven bijvoorbeeld oranje stoelgang). Maar een banaan kan zonder allergische reactie ook zwarte plekjes en gekke sliertjes geven in de stoelgang. Dat komt door de kleine pitjes en draadjes die in een banaan aanwezig zijn.

Hieronder een voorbeeld hoe een klachtendagboek eruit kan zien. Hier is rijst geïntroduceerd gedurende 3 dagen:

Je houdt best ook een lijstje bij met welke voedingsmiddelen je al geprobeerd hebt en welke goed verdragen werden. Dat kan er zo uit zien:

Zo heb je een handig overzicht van voedingsmiddelen die goed gingen en die je dus kan mengen met elkaar of met een nieuw voedingsmiddel dat je gaat testen.

Niet te vergeten…

Het kan als een hele opgave klinken, dat starten met vaste voeding en logboek bijhouden. Maar vergeet niet dat bij veel baby’s met een koemelkallergie vaste voeding zonder problemen verloopt en er geen bijkomende allergieën zijn.

Wat zijn jullie ervaringen met vaste voeding? Welk eten was echt een favorietje bij jouw baby?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: