Wat kan ik doen om een allergie bij mijn baby te voorkomen?

Het is een verhaal dat ik vaak hoor: “Mijn oudste baby was allergisch. Het heeft zo lang geduurd voordat we wisten wat er aan de hand was. Nu ben ik opnieuw zwanger en ik ben bang om weer zo’n heftige babytijd door te maken, ook al zal ik de signalen nu sneller opvangen. Maar is er iets dat ik kan doen om te voorkomen dat deze baby allergisch zal zijn? Zijn er bepaalde supplementen die ik kan nemen? Moet ik iets veranderen in mijn voeding? Wat doe ik met de vaste voeding?”

Het zit in je genen, maar bepaalt dat alles? 

De aanleg om allergieën te krijgen, zit in je genen. Daar kan je niet zo veel aan doen.

Voor wie van cijfertjes houdt:

  • Als beide ouders een allergie hebben, is er 60-80% kans dat je baby op een bepaald moment in zijn leven ook een allergie zal ontwikkelen.
  • Als enkel de mama of enkel de papa een allergie heeft, is er 20-40% kans dat je baby een allergie gaat ontwikkelen.
  • Er is nog 15% kans dat je baby een allergie krijgt, als geen van beide ouders een allergie heeft.

Deze cijfers gelden voor de typische “snelle” (IgE-gemedieerde) allergieën, dit zijn de allergieën die je met een bloedtest ook kan terug vinden. Bij een vertraagde allergie is er een minder duidelijke link met je genen: Daar wordt maar bij 40% van de kinderen met een allergie ook een allergie bij de ouders gezien.

De allergie van de ouders hoeft trouwens niet dezelfde te zijn als die van je baby. Je baby kan een koemelkallergie hebben, terwijl jij allergisch bent aan noten, of een huisstofmijtallergie hebt of hooikoorts. Een koemelkallergie is een heel typische allergie op baby- of peuterleeftijd, terwijl een huisstofmijtallergie of hooikoorts eerder zal ontstaan in de kindertijd of als volwassene.

Waarom vertel ik dit allemaal?

Het is niet omdat jij een allergie hebt, of de oudere broer of zus van je baby, dat je baby sowieso ook een allergie zal krijgen. Maar het is ook niet zo dat je baby zeker geen allergie kan hebben omdat er in de familie geen allergieën zijn. De kans is wel kleiner. Het zijn allemaal kansberekeningen, niet meer dan dat. Die genen heb je niet allemaal in de hand, maar wat kan je dan wel doen?

Is het slim om koemelk te schrappen tijdens de zwangerschap of borstvoeding?

Zeker mensen die al een baby met koemelkallergie hebben gehad, hebben de reflex om voor de zekerheid koemelk te gaan mijden tijdens hun zwangerschap of tijdens de borstvoeding. Als hun baby dan koemelkallergie zou hebben, hoeven ze tenminste niet opnieuw door die moeilijke eerste weken of maanden te gaan zoals bij hun oudste kind. En dan introduceer je na een paar maanden koemelk via de borstvoeding, wanneer alles wat rustiger is. Dan zal je op dat moment wel merken of je baby koemelkallergie heeft of niet. Ik begrijp die gedachtegang heel goed, ik dacht bij mijn tweede zwangerschap namelijk hetzelfde.

Maar ik vind het heel belangrijk om dit mee te geven: Deze strategie werkt juist averechts. Als je koemelk (of een ander voedingsmiddel) strikt gaat mijden, heb je juist meer kans dat je baby allergisch zal worden. Alle richtlijnen en wetenschappelijke studies zeggen hetzelfde: Vermijd geen voedingsmiddelen “voor de zekerheid”. Juist als je baby in contact komt met kleine hoeveelheden voedingseiwitten (in de baarmoeder of via moedermelk) leert zijn lichaampje het al vroeg op een voorzichtige manier kennen en is er minder kans om allergisch te worden.

En wat als je flesjes geeft? Geef je dan een standaard melk, een hypoallergene, of meteen één met  zwaar verknipte eiwitten? Ook hier geldt dezelfde redenering: Ga niet preventief eiwitten schrappen, want dat werkt niet. Hypoallergene melk wordt door fabrikanten in de markt gezet als een voeding die allergieën kan voorkomen, maar uit verschillende wetenschappelijke studies is duidelijk dat dat niet werkt (zie ook deze blog).

Er is ook geen enkel bewijs dat kunstvoeding (standaard, hypoallergene of zwaar verknipte) beter zou zijn dan borstvoeding om een allergie te voorkomen bij je baby. Alle wetenschappelijke studies en richtlijnen raden aan om (wanneer het kan) borstvoeding te geven, of je baby nu een hoog of laag risico heeft op allergieën.

 

Hoe zit het met pro- en prebiotica?

Over pro- en prebiotica kan je een heel boek schrijven, maar ik ga het kort (proberen 😉 ) houden. Probiotica zijn de goede bacteriën die zorgen voor een goede darmflora. Prebiotica zijn de voedingsstoffen om de goede bacteriën zo goed mogelijk te laten groeien, dit zijn vooral voedingsvezels. Op dit moment is er bewijs dat probiotica eczeem bij kinderen kunnen voorkomen, maar voor allergieën (zoals bvb koemelkallergie) is er nog geen bewijs. Ik zeg “nog” want er wordt momenteel ontzettend veel onderzoek gedaan naar probiotica, het is echt een hot topic. Als je weet dat een groot deel van je immuunsysteem in je darmen zit, is het ook logisch dat gezonde darmen alleen maar goed zijn. Zeker bij een hoog risico op allergieën, want bij een allergie werkt je immuunsysteem namelijk niet helemaal zoals het moet.

Zorg ervoor dat je eigen darmflora in orde is tijdens je zwangerschap. Moet iedere zwangere dan aan de probiotica-capsules? Nee, niet noodzakelijk. Als je gezond leeft en eet, is je darmflora in principe ook in orde. Wat je eet (eet je junk food of eerder gezond?) heeft een belangrijke invloed op je darmen. Maar ook antibiotica veranderen je darmflora. Antibiotica maken ziekmakende bacteriën kapot, maar ook onze goede vrienden, de gezonde darmflora.

Probiotica voor je baby?

Als je borstvoeding geeft, krijgt je baby heel wat goede bacteriën van jouw lichaam binnen. Niet alleen de bacteriën die op je huid leven, maar uit nieuw onderzoek blijkt zelfs dat jouw darmbacteriën via je bloed in je melk terecht komen! Moedermelk is daar bovenop ook een bron van prebiotica om deze goede bacteriën optimaal te laten groeien. Een baby heeft zelf geen probiotica nodig als hij borstvoeding krijgt, op één voorwaarde: Dat jouw darmflora gezond is. Als jouw darmflora overhoop ligt (bijvoorbeeld door een antibioticakuur) kan je ook geen goede bacteriën doorgeven. Ze zijn er gewoon niet. Zorg dan in de eerste plaats voor je eigen darmflora. In de tussentijd kan je overwegen om je baby zelf probiotica te geven, maar het is zeker niet structureel nodig bij borstvoeding. Geen enkel potje pilletjes kan op tegen “the real thing” van een gezonde borstvoedende moeder.

Hoe zit dat dan met probiotica als je flesjes geeft? Er is veel onderzoek over het toevoegen van pro- en prebiotica aan flesvoeding, maar er bestaat geen overtuigend bewijs dat het allergieën kan voorkomen. Maar kwaad kan het ook zeker niet. Prebiotica zijn de zogenaamde GOS/FOS die je wel eens op de verpakking ziet staan. Probiotica zijn termen als “bifidobacterium, lactobacillus, LGG”.

Even praktisch

OK, heel interessante theorie over pro- en prebiotica, maar wat doe je dan concreet? Als je voor een probioticum gaat, kies dan eentje met zeker de soorten lactobacillen en bifidobacteriën, en met minstens 109 bacteriën. Eet daarnaast vezelrijke voeding (veel groenten en fruit en volkoren) om deze goede bacteriën in stand te houden. Je kan ook goede bacteriën binnen krijgen dankzij voeding waarin de goede bacteriën leven, zoals yoghurt, kefir en gefermenteerde producten.

Dit is héél beknopt beschreven, maar in een volgende blog wil ik hier zeker nog dieper op in gaan! Er wordt zoveel geschreven over pro- en prebiotica, maar wat kan je geloven? Wat is echt, en wat zijn verkoopstechnieken? Later meer!

 

Omega-3 en viscapsules tegen allergieën

Ha, omega-3! Iedereen weet ondertussen wel dat dit gezonde vetten zijn, en dat ze vooral in vette vis te vinden zijn. Ze zijn goed voor de hersenontwikkeling, tegen aderverkalking enzovoort. Het zijn vetten met een anti-ontstekingswerking, wat niet onbelangrijk is bij allergieën. Uit onderzoek blijkt dat baby’s van een moeder die voldoende omega-3’s eet, op de leeftijd van 1 jaar minder positieve bloedtesten hebben voor een ei-allergie. Er gaat zeker nog meer onderzoek komen over dit onderwerp. Ik zou nu niet gaan overdrijven met de viscapsules, maar het is wel belangrijk om zowel tijdens de zwangerschap als tijdens de borstvoeding een gezonde hoeveelheid omega-3’s binnen te krijgen. Dat kan door twee keer per week vette vis te eten. Of als je dat heel moeilijk vindt, kan je ook visoliesupplementen nemen.

 

Fruit, groenten, vitaminesupplementen

Er zijn heel wat voedingsmiddelen en supplementen onderzocht in wetenschappelijke studies, maar van geen enkel is er bewezen dat ze allergieën bij baby’s kunnen voorkomen. Gezonde voeding is natuurlijk altijd een goed idee, zeker wanneer je een baby’tje bouwt. Maar een superfood of wondermiddelen tegen allergieën bestaat niet. Overdreven veel supplementen innemen is niet nodig en zou zelfs averechts werken.

 

Wanneer start je best met vaste voeding, en waarmee?

Het moment van starten met vaste voeding, en wát je dan geeft, kunnen ook een invloed hebben op het ontwikkelen van een allergie. Er zijn studies die ontdekten dat je het risico op allergieën vergroot als je veel te vroeg bijvoeding geeft (op 3 maanden).

Jullie hebben misschien ook de nieuwsartikels gelezen die zeggen dat je bepaalde allergenen, zoals pinda, al op 4 maanden moet geven om een allergie te voorkomen. In deze blog heb ik dat al wat genuanceerd: Op 4 maanden starten met allergenen is niet nodig, als je op 6 maanden start is zeker ook OK. Ik zuig dat trouwens niet zomaar uit mijn duim, hier zeggen ze dat ook 😉

Wat wel belangrijk is, is dat je niet met opzet allergenen gaat mijden uit schrik voor een allergische reactie. Noten (in pastavorm), vis, eieren, koemelk en andere allergenen geef je best vóór 1 jaar om te voorkomen dat je baby allergisch gaat worden. Dat doe je natuurlijk niet als je weet dat je baby allergisch reageert op één van deze voedingsmiddelen. En als je baby heel veel eczeem heeft, of als je je zorgen maakt, bespreek je het natuurlijk eerst met je dokter.

Dus…

Even samenvatten wat je kan doen om een allergie te voorkomen bij je baby

  • Tijdens je zwangerschap eet je zo gezond en gevarieerd mogelijk.
  • Je laat best niet op voorhand voedingsmiddelen, zoals koemelk, vallen, dat werkt averechts.
  • Zorg dat je genoeg vette vis eet, of visoliecapsules slikt.
  • Zorg voor een goede darmflora door bijvoorbeeld yoghurt te eten, en veel groenten en fruit. Probeer antibiotica te vermijden als het kan. Als het toch niet anders kan, neem dan een probioticum om je darmflora te herstellen.
  • Geef bij voorkeur borstvoeding aan je baby. Ook al is het maar een paar dagen, elke druppel telt. Borstvoeding van een gezonde moeder is een onschatbare bron van pro- en prebiotica.
  • Als je geen moedermelk kan geven, geef je best een standaard zuigelingenmelk. Meteen zwaar verknipte flesvoeding geven werkt averechts, en hypoallergene melk is ook niet nodig.
  • Start niet te vroeg met vaste voeding, maar stel mogelijke allergene voedingsmiddelen ook niet onnodig lang uit.

Maar dit wil ik ook nog mee geven: Het grootste aandeel van een allergie heb je helemaal niet in de hand. Het is ook niet jouw “schuld” als je kind toch een allergie heeft. Er zijn zo ontzettend veel factoren die maken of je baby een allergie krijgt of niet, en ik ben er zeker van dat we de helft nog niet kennen.
Deze blog is geschreven met het idee om samen te vatten wat we tot nu toe weten. Maar het is natuurlijk niet zo zwart-wit dat je met deze tips zeker geen allergieën gaat krijgen. Was het maar zo, dan had niemand nog een allergie!

Wow, dat is een hele brok informatie geworden! Als je twijfels hebt over wat je best doet of nood hebt aan praktische hulp, neem gerust contact met me op voor een afspraak! Een afspraak boeken kan hier.

 


Bronnen:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: