Welke flesvoeding is geschikt voor een baby met koemelkallergie?

Als je baby allergisch reageert op de standaard flesvoeding moet je op zoek naar een alternatief*. Maar wat zijn de alternatieven? Kan je een hypoallergene (HA) melk gebruiken? Is er een verschil tussen alle merken die je vindt? Is flesvoeding op basis van geitenmelk of rijst een goed idee? Ga je meteen naar de meest verknipte variant of toch beter niet? Bij een koemelkallergie laat je je natuurlijk begeleiden door een professional. Hij of zij zal jullie helpen om een flesvoeding te vinden waar je baby goed mee groeit en tevreden mee is. Maar het is wel handig om zelf te begrijpen hoe het één en ander in elkaar zit.

Een baby met koemelkallergie reageert op de eiwitten uit koemelk. Het lichaam gaat dan een bepaald stukje eiwit onterecht herkennen als een gevaarlijke indringer en zich er tegen verzetten. Als de eiwitten wat kleiner gemaakt worden gaat het lichaam ze niet meer herkennen als iets vreemds. Je kan de eiwitten heel klein gaan verknippen, of wat minder. Het verschilt van baby tot baby hoe klein de eiwitten moeten zijn zodat zijn lichaampje er niet meer op reageert.

Je kan flesvoeding onderverdelen in 5 categorieën op basis van hun eiwitten:

1. Flesvoeding met onverknipte koemelkeiwitten

Dit is de standaard flesvoeding wanneer je geen borstvoeding geeft. Omdat de koemelkeiwitten intact zijn, is deze absoluut niet geschikt voor een baby met koemelkallergie.

2. Flesvoeding met licht verknipte koemelkeiwitten

Dit zijn de hypoallergene (HA) flesvoedingen. De eiwitten zijn wat verknipt, maar nog steeds te groot voor de meeste baby’s met een koemelkallergie. Hun lichaampje zal de eiwitten nog steeds herkennen en er allergisch op gaan reageren. Daarom wordt deze flesvoeding niet aangeraden voor een baby met een koemelkallergie. HA-melk is op de markt gebracht om een allergie te voorkomen bij baby’s met een hoog risico op allergieën, maar uit onderzoek blijkt dat dit niet werkt (Meer daarover hier).

3. Flesvoeding met zwaar verknipte koemelkeiwitten

OK, dus de eerste twee categorieën van flesvoeding kan je al niet gebruiken bij een koemelkallergie. De eiwitten zijn gewoon nog te groot voor een allergische baby. Maar als we nog een stapje verder gaan in verknippen, komen we bij flesvoeding die voor 90% van de baby’s met een koemelkallergie wel voldoende verknipt is. We hebben het dan over Nutramigen, Pepti, Allernova en Althéra.

Dit zijn producten van verschillende merken, maar er zit onderling toch ook wat verschil in. Er zijn merken met en zonder lactose, er is een andere verknipping (iets groter of wat kleiner), en een andere basis van koemelkeiwitten (wei of caseïne). Dit maar om te zeggen dat de ene verknipte kunstvoeding de andere niet is. Het kan best zijn dat je baby op Pepti nog reageert, maar op Nutramigen bijvoorbeeld niet. Het is ook niet altijd gemakkelijk op voorhand te voorspellen, omdat de ene koemelkallergie de andere niet is.

4. Volledig verknipte flesvoeding

En dan heb je nog de volledig verknipte flesvoedingen. In deze flesvoedingen zitten alleen de allerkleinste bouwsteentjes van eiwitten, de aminozuren. Om te vermijden dat er toch nog eiwitstukjes in zouden zitten, wordt er geen koemelk als basis gebruikt, maar worden de aparte aminozuren gemengd in deze melk. Hier gaat het over Puramino of Neocate. In principe is het onmogelijk dat je baby allergisch reageert op deze flesvoeding omdat er helemaal geen eiwitten meer in zitten. Als je baby toch nog last heeft van deze flesvoeding, bespreek het dan zeker met je kinderarts.

Het is wel normaal dat je baby donkerdere, groene ontlasting krijgt. Dat hoort bij deze zwaar verknipte flesvoeding. Als de stoelgang zwart is, moet je wel even contact opnemen met je arts, want dat zou bloed kunnen zijn. Het is ook normaal dat je baby heel erg hongerig is omdat hij een inhaalbeweging met maken in zijn groei als hij lang niet goed heeft gegroeid door zijn allergie.

flesvoeding bij koemelkallergie infographic

5. Flesvoeding op basis van andere eiwitten dan koemelk

Als koemelk niet lukt, kan je ook gewoon voor een andere melk gaan toch? Wat zijn dan de alternatieven?

  • Een plantaardige melkvervanger uit de supermarkt is sowieso geen goed idee voor een baby. (Meer daarover hier)
  • Er bestaat ook flesvoeding op basis van geitenmelk. Maar de eiwitten van geitenmelk lijken heel erg op die van koeienmelk: Meer dan 90% van de baby’s met koemelkallergie verdraagt ook geen geitenmelk. Dat is dus ook geen optie.
  • Vroeger bestond er zuigelingenvoeding op basis van soja, maar die is niet meer te vinden. Sowieso kan je je afvragen of soja wel een goed idee is bij een koemelkallergie (meer daarover hier).

En dan hebben we nog flesvoeding op basis van rijst, namelijk Novarice. Meer dan 90% van de baby’s met een koemelkallergie verdraagt deze flesvoeding. Er zijn wel baby’s met een vertraagde koemelkallergie die ook op rijst reageren. In novarice zijn de rijsteiwitten zwaar verknipt, dus is de kans ook kleiner dat ze daar op reageren. Een voordeel aan Novarice is dat het goedkoper is dan de andere alternatieven.  Dit is nog een vrij nieuwe melk op de markt, dus heel veel gegevens zijn er nog niet over baby’s die opgroeien met deze melk. Maar uit eerste onderzoeken lijken baby’s met Novarice even goed te groeien als met andere flesvoeding die geschikt is bij koemelkallergie.

Wat met lactose?

Lactose-intolerantie is iets helemaal anders dan een koemelkallergie. Een koemelkallergie is een allergische reactie op de eiwitten uit koemelk, terwijl lactose-intolerantie gaat over slecht verteren van de lactose (melksuiker) in de melk. Een aangeboren lactose-intolerantie komt heel zelden voor bij baby’s. Soms zie je wel een tijdelijke lactose-intolerantie omdat de darmen beschadigd zijn geraakt door bijvoorbeeld een onbehandelde allergie of een zwaar buikvirus. Als de boosdoener voor de beschadiging weg is, herstellen de darmen zich binnen een paar weken. Meer over lactose-intolerantie bij baby’s lees je hier.

In sommige zwaar verknipte flesvoeding zit geen lactose (bvb Nutramigen en Allernova), in andere wel (bvb Pepti en Althéra). De lactose in deze flesvoedingen is ultra gezuiverd zodat er zeker geen koemelkeiwitten meer aan vast plakken. In flesvoeding op basis van rijst zit sowieso geen lactose omdat het geen dierlijk product is. Lactose is een typische melksuiker voor alle zoogdieren, en zit dus ook in moedermelk. Voor langdurig gebruik heeft een flesvoeding met lactose een aantal voordelen:

  • Het doet de melk wat zoeter smaken. Verknipte eiwitten geven de melk een bittere smaak. Met lactose kan je deze bitterheid wat opvangen.
  • Lactose heeft een positieve invloed op de groei van de darmflora.
  • Lactose zorgt voor een betere opname van calcium uit de voeding.

 flesvoeding bij koemelkallergie

Wat doe ik als mijn baby de melk niet lust?

Verknipte eiwitten smaken en ruiken niet lekker, dat is gewoon zo. Jonge baby’s maken er vaak helemaal geen probleem van en drinken deze melk zonder veel gepruttel. Maar wat als je baby de melk niet wil proberen? Wat kan je dan doen?

  • Blijf een aantal keer proberen om de melk aan te bieden. Een baby heeft soms zeker 10-20 pogingen nodig om wat te wennen aan de geur en/of de smaak.
  • Je kan je baby langzaam laten wennen aan de nieuwe smaak door de nieuwe flesvoeding te mengen met de oude flesvoeding. Vraag altijd eerst raad aan je kinderarts of dit een goed idee is bij jouw baby.
  • Je kan kiezen voor een zwaar verknipte flesvoeding met lactose. Die smaken een beetje zoeter.
  • Novarice heeft een betere smaak dan verknipte koemelkeiwitten of pure aminozuren.
  • Als je baby al vaste voeding eet, kan je het poeder ook mengen onder zijn vaste voeding. Vraag raad aan je diëtist of kinderarts hoeveel poeder je op deze manier mag gebruiken. Let er in ieder geval altijd op dat je het poeder pas onder het eten mengt wanneer het eten al bereid en een beetje afgekoeld is. Anders gaan belangrijke voedingsstoffen kapot door de hitte.
  • Smaakjes toevoegen, zoals canderel of vanille of suiker is echt een allerlaatste redmiddel. De voedingen zijn op een heel gebalanceerde manier samen gesteld voor je baby, dus je voegt er liefst niet te veel andere dingen aan toe. Overleg altijd met een professional of dit een goed idee is voor jouw baby.

Als je problemen krijgt bij de overgang van nummer 1 naar nummer 2.

Over het algemeen is het niet nodig om op kunstvoeding nummer 2 over te schakelen. Ik schreef deze blog hierover, en dat geldt ook voor flesvoeding bij koemelkallergie. Bij bvb Novarice heb je zelfs geen verschillende nummertjes. Die gaat van 0 tot 36 maanden.

Stappenplan

Zoals gezegd, laat je je natuurlijk begeleiden door een professional in de zoektocht naar een geschikte melk voor je baby. Maar ik geef het standaardstappenplan mee zodat je weet waar je je aan kan verwachten.

  • De eerste keuze melk bij een baby, met of zonder koemelkallergie, is borstvoeding.
  • De tweede keuze bij een baby met koemelkallergie is een zwaar verknipte koemelk. 90% van de baby’s met een koemelkallergie is hiermee geholpen. Als de darmpjes zwaar hebben afgezien van de allergie, kan het tijdelijk nodig zijn om een lactosevrije variant te gebruiken. Maar op lange termijn is een flesvoeding met lactose interessanter.
  • Als de zwaar verknipte flesvoeding niet helpt en/of je baby heel heftig reageert op koemelk, zal je pediater een flesvoeding op basis van aminozuren voorschrijven. Met dit voorschrift krijg je de kosten ook deels vergoed. Gelukkig maar, want deze flesvoeding is heel erg duur. (In Nederland kan je de zwaar verknipte flesvoeding ook terugbetaald krijgen). De kost is één reden waarom niet meteen naar deze flesvoeding wordt gegrepen. Een andere reden is de smaak, die nog bitterder is dan bij de zwaar verknipte flesvoeding. Het idee bij allergieën is ook dat je niet strenger gaat verknippen dan nodig, want dan kan het net langer duren voor je uit je allergie groeit.
  • Novarice is officieel de laatste optie op dit moment. Ik vermoed omdat het nog een relatief nieuwe melk is, maar misschien verandert dit in de toekomst wel?

Als je borstvoeding geeft, worden de koemelkeiwitten uit je voeding gedeeltelijk verknipt door je eigen verteringssysteem. (Voor de liefhebbers van wetenschappelijke details: Bij 75% van de vrouwen komt de verknipping van beta-lactoglobuline via de borstvoeding overeen met de verknipping van dit eiwit in een zwaar verknipte flesvoeding) Hoe klein de eiwitten zijn, is moeilijk te zeggen en verschilt waarschijnlijk van persoon tot persoon. Als je baby reageert op koemelk via de borstvoeding, is de kans groter dat een zwaar verknipte flesvoeding niet voldoende verknipt is. Maar toch probeer je best (in overleg met je arts) eerst de zwaar verknipte voeding in geval deze toch verdragen wordt.

Dus…

Zo, dat werd weer een hele lange blog! Ik vat even samen wat je zeker moet onthouden:

  • Gewone kunstvoeding en hypo-allergene (HA) melk zijn niet geschikt bij koemelkallergie
  • >90% van de baby’s met een koemelkallergie is geholpen met een zwaar verknipte flesvoeding.
  • Voor langdurig gebruik, kies je best een flesvoeding met lactose.

 

*Baby’s die borstvoeding krijgen, hebben 4 tot 5 keer minder last van koemelkallergie. Als je moedermelk kan geven (zelf of donormelk) is dit altijd een goed idee. Ben je bezorgd over het volgen van een koemelkvrij dieet? Ik help je graag met al je praktische vragen om de drempel zo klein mogelijk te maken. Meer informatie over een consultatie vind je hier. Een afspraak boeken kan hier.

 


Als professional geïnteresseerd om meer te leren over flesvoeding? Medicourse organiseert een heel boeiende, professionele en neutrale (!) opleiding over flesvoeding. Meer informatie op www.medicourse.be

Eén gedachte over “Welke flesvoeding is geschikt voor een baby met koemelkallergie?

  • 23 april 2018 om 19:29
    Permalink

    Weeral mooi artikel en helder uitgelegd, Rolinde!
    Straf hoe jij precies hetzelfde denkt over voeding als ik en het zelfs bijna op dezelfde manier uitlegt!

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: