Etiketten lezen bij koemelkallergie: Weet jij waar je op moet letten?

“Het is vooral een kwestie van heel goed alle etiketten te lezen”. Dat krijg je dan te horen als je koemelkvrij moet gaan eten (of even goed als je een ander allergeen moet mijden). Maar wat houdt dat dan in? Er staan zoveel kleine lettertjes op een etiket. Waar moet je dan op letten? En moet je altijd zo’n lijstje met alle mogelijke benamingen voor melk op zak hebben?
Vanonder staat er een kleine quiz om je kennis te testen en helemaal zelfzeker naar de winkel te kunnen gaan!

Waar vind je de allergenen op een etiket?

Wat staat er op een etiket?

Op een etiket zie je o.a. de voedingswaarde, gebruik- en bewaaradvies, de inhoud en de ingrediëntenlijst. Het is in de ingrediëntenlijst dat je moet gaan zoeken naar de allergenen. Deze lijst zegt eigenlijk wat de grondstoffen zijn van het voedingsmiddel dat je in handen hebt. De volgorde wordt bepaald door de hoeveelheid van elke grondstof die in het product zit. Dit wil zeggen dat het eerste ingrediënt het meest in het voedingsmiddel zit. Het ingrediënt dat vanachter staat zit er het minst in. Bij de bouillonblokjes hierboven staat zout helemaal vooraan, en gevogelte-extract helemaal achteraan. Het bestaat dus vooral uit zout, en een heel klein beetje uit gevogelte-extract.

Soms staan er heel veel ingrediënten in deze kleine lettertjes, soms maar heel weinig. Hoe haal je er nu gemakkelijk de allergenen uit? De Europese wetgeving heeft het ons een beetje gemakkelijker gemaakt. Sinds 2014 is het verplicht om van 14 allergenen heel duidelijk te vermelden als ze in het product zitten. Met heel duidelijk bedoelen we: In het vet gedrukt, onderlijnd of cursief, of apart vanonder: “bevat volgende allergenen:…”of “allergie-informatie”. De 14 allergenen die wettelijk verplicht op de verpakking moeten staan zijn: Kippenei, noten, pinda, tarwe (gluten), schaaldieren, weekdieren, vis, sesam, soja, koemelk (lactose), selder, mosterd, lupine en sulfiet.

Op de foto hieronder zie je in het vetgedrukt de allergenen tarwe, ei, melk en gluten. Melk staat er in verschillende bewoordingen in: melk, wei en boterolie. Bij “Allergie-informatie” staat alles nog eens duidelijk op een rijtje.

Allergenen op een etiket

Moet je een lijstje met alle benamingen van melk op zak hebben?

Koemelk staat gelukkig in het rijtje van 14 allergenen die duidelijk op het etiket moeten staan. Dat maakt het etiketten lezen wat eenvoudiger. Het moet op een opvallende manier in de ingrediëntenlijst staan én het moet begrijpbaar zijn voor de gemiddelde mens. Vroeger (vóór 2014) moest je een lijstje in je broekzak hebben met alle mogelijke benamingen van melk (allerlei E-nummers, caseïne, lactoglobuline,… een hele resem hocuspocustermen) maar dat is gelukkig niet meer nodig. Er moet heel duidelijk “melk” opstaan, of een andere benaming die begrijpbaar is als melk. Het kan dus ook zijn dat er kaas, boter, yoghurt of room vermeld staat, steeds in het vet gedrukt, onderlijnd of cursief. Als er toch bijvoorbeeld “caseïne” op staat, moet er tussen haakjes (melk) achter staan. Ook schapen- en geitenmelk of -kaas worden in het vet aangeduid. Bij een koemelkallergie heb je 92% kans op een kruisallergie op schapen- en geitenmelkproducten, dus die mijd je beter ook.

Wei is niet altijd even duidelijk aangeduid als melk. Op de meeste verpakkingen staat “wei (melk)”, maar soms staat er toch enkel “wei” in het vet gedrukt. Dat is dus eentje die je beter wel onthoudt als je etiketten gaat lezen.

Hieronder zie je weipoeder in de ingrediëntenlijst. Tussen haakjes staat heel duidelijk dat het het allergeen melk bevat.

Wei op een etiket

Zit hier melk in of niet?

Soms zie je een ingrediënt op het etiket staan dat je doet denken dat het om melk gaat, maar staat het niet in het vet. Wat dan? Er zijn een aantal instinkers, ingrediënten waarvan je misschien denkt dat het om melk gaat, terwijl dat niet zo is. Een aantal voorbeelden:

  • Melkzuur: Dit is een voedingsadditief dat wordt toegevoegd aan producten. De naam doet vermoeden dat het uit dierlijke melk is gemaakt, maar is in de voedingsindustrie altijd door bacteriën gemaakt. Helemaal veilig dus.
  • Aroma (boter): Als “boter” niet vet gedrukt is, gaat het om een synthetisch aroma dat niet van boter is afgeleid.
  • Cacao of cacaoboter: Je denkt bij cacao misschien meteen aan melk, maar pure cacao is melkvrij. Als er verder in de ingrediëntenlijst geen melk staat, zit je safe!
  • Algemene termen zoals “broodverbeteraar” of “aroma’s”: Als er geen melk tussen haakjes staat, zit er ook geen melk in. Als dat wel zo zou zijn, moet het er verplicht achter staan.

Het zou natuurlijk kunnen dat er een foutje in het etiket is geslopen. Dan is de producent vergeten om de allergenen duidelijk te vermelden. Dat mag natuurlijk niet en kan gevaarlijk zijn voor mensen met een allergie! Je kan bij twijfel altijd navraag doen bij de producent of het om een vergissing gaat of dat er echt geen allergenen in zitten.

Alles weten over koemelkallergie bij baby’s? Bestel hier je boek ‘Blij koemelkvrij’

Wat doe je met “sporen van”?

Er is jammer genoeg geen wetgeving rond het vermelden van sporen van een allergeen. Met de informatie over sporen ben je dus niet heel veel. Fabrikanten zijn immers niet verplicht om het er op te zetten. Het kan dus best zijn dat er sporen van een allergeen in een voedingsmiddel zitten, maar dat het niet vermeld is. En als het wel vermeld is, zitten er vaak helemaal geen sporen van een allergeen in. Er zijn ook geen afspraken over hoe je sporen vermeldt. Bijvoorbeeld “gemaakt in een fabriek waar ook noten worden verwerkt”, of “kan sporen van noten bevatten”, of “kan noten bevatten”. Je voelt je misschien bij de ene bewoording veiliger dan bij de andere, maar weet dat er geen afspraken zijn over deze vermeldingen. Je kan er dus niet 100% op voort gaan wat deze tekst wil zeggen over de aanwezigheid van allergenen in het product.

Als het gaat om hele heftige reacties, of als je zelf uit ervaring weet dat sommige producten met “sporen van” niet goed gaan, dan kan je ze uiteraard beter laten staan. Maar het is niet standaard nodig bij een koemelkallergie om alle verpakkingen die “sporen van melk” vermelden te gaan mijden. Dat maakt het leven ook heel wat makkelijker.

Wil je graag weten of je het etiket lezen helemaal onder de knie hebt? Test je kennis dan met dit testje! Hoeveel heb jij er juist?

Maak uw eigen enquête voor feedback van gebruikers

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: